توصيه هايي براي اجراي برنامه کاردستی

 

1 -دانش آموزان از پايه اول يادگرفته اندكه از ابتداي سال يک جعبه مناسب ياکيسه نايلون براي خود)فردي يا درگرو ه هاي كوچك( تهيه کنند و هر نوع ابزار و مواد مورد استفاده در فعاليت هاي هنري به ويژه كاردستي؛ مانند خرد ه هاي كاغذ و مقواي رنگي،كاغذهاي باطله با تصويرهاي رنگي، كار ت پستا لها، چسب، قيچي، دكم ه، پولك، روبان، تكه پارچه هاي رنگي و گلدار، برگ، شاخه، صدف، سنگريزه، نخ كاموا و ...را جمع آوري و نگهداري كنند. ضمن يادآوري جعبه ابزار، آ نها را در مورد تهيه ابزار و مواد ، استفاد ه بهينه و نگهداري از ابزار ومواد، بيشتر تشويق كنيد. براي ساختن هر کاردستي، ابزار و مواد مختلفي مورد نياز است. لازم است شما طراحي آموزشي چند جلسه درس هنر را از قبل آماده كنيد و از مدتي قبل،موضوع کار، ابزار و مواد مورد نياز را به اطلاع دانش آموزان برسانيد تا آمادگي اجراي برنامه را داشته باشند.

2 -بعضي از اين ابزار و مواد را مي توان در ابتداي سال تحصيلي تهيه و در كلاس نگهدار ي كرد؛ مثلا براي فعاليت هاي كاغذ و مقوا مي توان از مدير مدرسه، اوليا و ديگران كمك خواست تا انواع کاغذ ومقواي يکر وسفيد، مجله ها و ساير نشريات که تميز ولي براي ايشان غيرقابل مصرف است، در اختيار دانش آموزان قرار دهند. براي انجا م دادن فعاليت هاي كاردستي، با توجه به امكانات محيط و شرايط موجود درهر منطقه، مي توانيد ابزار و موادي را با نمونه هاي پيشنهادي در برنامه جايگزين كنيد. دانش آموزان را هدايت كنيدكه اين مواد و ابزار را پيدا كنند و در هر برنامه مورد استفاده قرار دهند.

3 -در هر جلسه پس از ايجاد انگيزه، طرح موضوع و ارائه اطلاعات، از دانش آموزا ن بخواهيد که به ايد ه هاي ذهني خود فكر كنند و در باره آن با دوستان خود گفت وگوكنند تا درک عميق تري از موضوع بيابند. در بار ه ابزارو مواد وروش اجراي خود تصميم بگيرند)پرورش ايده( و سپس ايده خود را با مواد مورد نظر اجرا كنند. آ نها را طي اين فرايند هدايت کنيد.

4- دانش آموزان براي ساختن كاردستي بايد از ايده هاي شخصي خود استفاده كنند. هرگز نمونه كار آماده را به آنان نشان ندهيد؛ زيرا هدف، شكوفايي خلاقيت آ نهاست؛ الگو برداري مورد نظر نيست. بيان ويژگي هاي ماد ه مورد استفاده، امكانات آن وايجاد انگيز ه براي فعاليت، دانش آموزان را براي اجراي كار آماده مي كند. پس از شروع به كار، در مراحل مختلف كار آ نهارا راهنمايي كنيد.

5- گنجاندن كار گروهي در برنامه دانش آموزان لازم است و آن را به چند روش مي توان انجام داد:

- پس از ايجاد انگيزه و طرح موضوع فرصت گفت وگو ومشورت براي جمع آوري اطلاعات فراهم آوريد.

- گاه همه كلاس را در اجراي بخش هاي كوچكي از يك كار بزرگ وتكميل يك كار گروهي شركت دهيد تا با كنار هم گذاشتن كارهاي همه گروه ها يك اثر بزرگ و كامل ايجاد شود.

- گاهي نيز دانش آموزان كلاس را به چند گروه كوچك تقسيم كنيد؛ به طوري كه كار هر گروه با گروه ديگرمتفاوت باشد.

6- دانش آموزان پس از پايان كار، نمايشگاهي از محصولات هنري خود تشكيل دهند ودر باره فرايند توليد و آثار به نمايش گذاشته شده با هم گفت و گو كنند.)نقد(

7- دانش آموزان بايد پس از نمايشگاه پوشه كار خود را تكميل كنند وكاردستي هايي را كه مي سازند، به خوبي نگه دارند. آ نها را راهنمايي كنيد تا شناسنامه كار را تهيه كنند.كاردستي هاي مسطح را به ترتيب تاريخ اجرا در پوشه كار خود قرار دهند؛كاردستي هايي را كه حجم دارند )مانند حجم سازي با گل رس(، در جعبه مقوايي بگذارند.

8- در پايان، دانش آموزان را تشويق كنيد تا ابزار كار خود تميز كنند ودر جاي خود قراردهند. مواد باقي مانده را براي جلسات بعد جمع آوري و كلاس را كاملا تميز ومرتب كنند.



زنگ هنر:روش تدریس ساخت کتاب

دانش آموزان با توجه به تجربه پايه چهارم وپنجم که کتاب را به صورت گروهي تهيه کرد ه اند، در يک برنامه تلفيقي به صورت فردي يك کتاب مي سازند. در اين فعاليت ضمن آشنايي بيشتر با قسمت هاي مختلف يک کتاب، آماده سازي اين قسمت ها را شخصا وبدون كمك ديگران تجربه مي کند. اين فعاليت كامل ترين كاري است كه در دور ه ابتدايي انجام مي دهد. در اين فعاليت ابتدا قصه، خاطره يا شعري ساخته، در صفحه هاي مناسب مي نويسند (قصه گويي) و براي آن نقاشي هايي می کشند )نقاشي(. در پايان، کتاب را صحافي کرده، براي آن جلد مي سازند (کاردستي). قصه را با همكاري چند نفر به نمايشنامه تبديل، تمرين و به صورت نمايش اجرا ي می كنند. يعني در اين فعاليت از تمام تجربه هايي كه در اين دوره پنج ساله كسب كرد ه اند، استفاده مي كنند.

ابزار و مواد: ابزار نوشتن و نقاشي، وسايل اتصال موردنياز، قيچي، صفحات آماده ي قصه وتصوير، صفحات سفيد اضافي هماهنگ با صفحات تصوير سازي شده (4 الي 6صفحه)، مقوا براي جلد و ...

فضاي آموزشي: کلاس

نوع فعاليت: فردي

زمان فعاليت: به صلاحديد معلم

نوع ارزش يابي: فرايندي وپاياني

این فعالیت فردي است و هر يك از دانش آموزان به تنهايي آن را انجام مي دهد. در اين فعاليت ضمن آشنايي با قسمت هاي مختلف يك كتاب، آماد ه سازي اين قسمت ها را تجربه مي كنداو ابتدا قصه، خاطره، يا شعري ساخته، به تأييد معلم خود مي رساند؛ آن را در صفحه هاي مناسب مي نويسد(قصه گويي)و براي آن نقاشي هايي مي كشد)نقاشي(. سپس در اول كتاب دوصفحه براي معرفي نام قصه و نوشتن شناسنامه، در آخر آن يك صفحه براي ذکر مطالب اضافي قرار مي دهد. در پايان، كتاب را صحافي كرده، براي آن جلد مي سازد(كاردستي) طراحي اندازه و شكل صفحه هاي کتاب را به لخواه و با استفاده از تجربه هاي قبلي انجام مي دهد. صفحه هاي كتاب را به دوشكل جدا از يکديگر و يا به هم پيوسته انتخاب مي كند. در روش به هم پيوسته انواع تا مانند تاي آکاردئوني،دو تاي دولا و . . .قابل استفاده است. اتصال صفحه هاي جدا از يکديگر نيز از طريق انواع اتصالات مانند منگنه کردن، ايجاد سوراخ با پانچ و ردکردن انواع نخ يا نوارهاي تزييني، سيميک‌ردن صفحات، دوخت با سوزن و نخ، برش و ردکردن کاغذ يا انواع چسب انجام می شود.

ابزار و مواد: ابزار نوشتن و نقاشي، كاغذ و مقوا برا ي صفحات و جلد كتاب، قيچي وسايل ا تصال موردنياز

فضاي آموزشي: کلاس

نوع فعاليت: گروه كوچك

زمان فعاليت: 4 تا 6 جلسه به صلاحديد معلم

نوع ا رز شيابي: فرايندي و پاياني

مراحل اجرا

-1 دانش آموزان به صورت فردی قصه، خاطره يا شعرهاي خود را آماده کنند( قصه گويي)

-2 قصه را در كاغذ معمولي نوشته، جاي تصويرها، اندازه و تعداد آ نها را مشخص كنند.(قصه گويي)

-3 ابتدا در مورد شكل و انداز ه كتاب فكر كنند و تصميم بگيرند.(كاردستي)

-4 با توجه به ايد ه خود کتاب را به روش صفحات جدا از يکديگر و يا پيوسته بسازند.

-5 در روش صفحه هاي به هم پيوسته کار جلد و نحو ه بستن کتاب را ابتدا طراحي کرده، در پايان كار اجرا نمايند.

-6 در روش صفحه هاي جدا از هم، شكل و انداز ه صفحه ها، مانند شكل و انداز ه كتاب است؛ نوع اتصال مورد نظر خود را انتخاب وصفحه هاي كتاب را براي اين نوع اتصال تعيين كنند.

-7 ابزار و مواد مورد نياز خود را آماده وكارها را تقسيم کنند.

-8 صفحه هاي مورد نظر را با شكل و اندازهايي كه تصميم گرفته اند و به تعداد مورد نياز آماده كنند.

-9 مطابق تصميم گروه، در هر صفحه متن قصه را در جاي تعيين شده بنويسند.(قصه گويي)

10 نقاشي ها را در جاهاي تعيين شده بكشند و رنگ آميزي كنند.(نقاشي)

11 صفحه اول كتاب متعلق به نام قصه است. دانش آموزان مي توانند با توجه به موضوع قصه به تغيير شکل حروف پرداخته،با نام قصه خود بازي کنند.

12 دومين صفحه داخل کتاب را به عنوان شناسنامه کتاب درنظرگرفته و تمام اطلاعات مربوط به كتاب مثل قصه گو، نويسنده،نقاش، جلدساز، صحاف، نام معلم، كلاس، مدرسه، منطقه و سال تحصيلي را در اين صفحه قرار دهند.

13 دو صفحه سفيد براي نوشتن نظر معلم، يا ساير دانش آموزان در پايان کتاب قرار دهند.

14 جلد را با استفاده از تجربه هاي نقاشي و كاردستي آماده کنند. تزيين روي جلد را مي توانند با تغيير شکل يا برش داخل حروف نام قصه انجام دهند. هم چنين کلاژ روي جلد با انواع مواد مانند پارچه، ک‌اغذ کادو، برگ، گلبرگ، انواع کاغذ رنگي، روزنامه، مجله و... قابل اجراست. روي جلد بايد مشخص کننده اطلاعات داخل کتاب باشد بنابراين نام قصه را

روي آن بنويسند. نقاشي روي جلد بايدمتناسب با متن كتاب(محتواي قصه)باشد.

15 جلد را به کار اضافه كرده، اتصال مجموع ه صفحه ها (صحافي كتاب)را با روش مناسب انجام دهند.

16 روي جلد كتاب را با سليفون نازك بپوشانند.

17 کتاب هاي ساخته شده را به نمايش بگذارند.

18 كتاب هارا مشاهده و بررسي كنند.

19 درباره کتاب ها گفت و گو کنند.

20 کتا بهاي خود را در اختيار يکديگر قراردهند تا همه، داستا نهاي يکديگر را مطالعه کنند.

21 اين مجموعه را معلم در کتابخانه کلاس نگهداري کند.



روش تدریس طراحی در پایه ششم

طراحي؛ فعاليتي متناسب با علايق دانش آموزان پايه ها ي پنجم وششم است كه هم زمان با کسب تجربيات ديگر انجام مي شود. اشياي مختلف )صندلي، کيف، گلدان، ...(، گل و ميوه )به صورت تک يا مجموعه(، مناظر طبيعي )يک درخت، گوش هاي از باغچه، بخشي از پارک يا فضاي طبيعت و ...( و محيط اطراف )قسمتي از کلاس، فضاي بيرون از پنجره، يک در قديمي، پنجره، خانه ها و آ نچه در اطراف آن ديده مي شود و ...( موضوعات پيشنهادي براي اين فعاليت هستند که متناسب با امکانات موجود و علايق دانش آموزان انتخاب مي شوند. از دانش آموزان بخواهيد با دقت به موضوعات واقعي اطراف خود توجه کنند و نمونه هايي را براي اين فعاليت پيشنهاد دهند. براي موفقيت در فعاليت بهتر است ابتدا موضوعات ساد ه تر را انتخاب و تجربه کنند. در اين فعاليت مشاهد ه دقيق موضوعات از نظر اندازه، شکل، رنگ، بافت، ... و توجه به ويژگي هاي مختلف موضوع به تنهايي(تقارن، تناسب، ...) و در ارتباط با فضاي اطراف آن اهميت ويژ ه اي دارد.

قرارگرفتن طرح برکاغذ به نحوي که با فضاي اطراف هماهنگي داشته باشد، کمتر مورد توجه کودکان در اين سنين است، به آ نها يادآوري کنيد که با کوچک وبزرگ کردن انداز ه ها نتايج بهتري به دست مي آورند. همچنين مي توانند حالت هاي مختلف را تجربه کنند تا بهترين وضعيت قرارگرفتن طرح در کاغذ را (از نظر اندازه و ارتباط با فضاي اطراف) بيابند. در اين فعاليت فقط خطوط محيطي، بدون سايه روش كشيده مي شوند و براي كشيدن اين خطوط، مداد سياه معمولي، مداد طراحي و مداد رنگي روي انواع زمينه ها (غير از کاغذ و مقواي گلاسه که براي کار با مداد مناسب نيست)استفاده مي شود.

ابزار و مواد :مداد، كاغذو لوازم کمکي مورد نياز

فضاي آموزشي: کلاس

نوع فعاليت: فردي

زمان فعاليت: يک جلسه45دقيقه اي

نوع ارز شيابي: فرايندي و پاياني

مراحل اجرا

1 -هر دانش آموز، موضوع مورد نظر خود را انتخاب کند (با توجه به امکانات موجود، دانش آموزان را آزاد بگذاريد تا هم زمان موضوعات مختلف را انتخاب كنند، براي مثال چند نفر فضاي بيرون کلاس را از پنجره، بعضي از آ نها اشياي مورد استفاده خود، گروهي از صندلي يا در، سايرين گلدان، کوزه، ... يا گل، ميوه، ميوه کاج و ... در دسترس)و به مشاهده دقيق آن بپردازد.

2 -کاغذ را روي تخته(يا ميز خود)ثابت کنند.

3 -طرح موضوع انتخابي را به صورت کم رنگ )با فشار کم مداد( روي کاغذ اجرا کنند.

4 -چندين طرح ساده از موضوع انتخابي روي کاغذهاي مختلف اجرا کنند تا بهترين حالت آن را پيدا کنند

(اندازه و محل قرارگرفتن موضوع درکاغذ مناسب باشد).

5 -پس از انتخاب بهترين طرح، آن را پر رنگ کنند و جرئيات را با دقت به آن اضافه نمايند.

6 -کارها را به نمايش بگذارند.

7 -در مورد کارها گفت و گو کنند.

در اين فعاليت فقط خطوط محيطي، بدون سايه روش كشيده مي شوند و براي كشيدن اين خطوط، مداد سياه معمولي، مداد طراحي و مداد رنگي روي انواع زمينه ها(غير از کاغذ و مقواي گلاسه که براي کار با مداد مناسب نيست)استفاده مي شود.


نكات ايمني و حفاظت و كاركردن با قيچي:

-1 قيچي)بزرگي و استحكام(را متناسب با آ نچه مي خواهيد برش دهيد، انتخاب كنيد.

-2 پس از انجام كار، تيغه ي قيچي را ببنديد.

-3 در صورتي كه قيچي به چسب، رنگ يامواد ديگر آغشته شد، فوري آن را تميز كنيد.

-4 در صورتي كه قيچي خيس شد، فوري آن را خشك كنيد.

-5 وقتي مي خواهيد قيچي را به كسي بدهيد، تيغه هاي بسته را در دست بگيريد و قيچي را از سمت دسته هاي آن به ديگري بدهيد.

-6 پس از پايان كار اگر مي خواهيد قيچي را در كيف خود بگذاريد، مقدار كمي مقوا يا كاغذ باطله را به شكل قيف درآوريد، نوك قيچي را در آن بگذاريد و از سمت نوك تيغه در كيف خود قرار دهيد.



کاردستی :ساخت قاب عكس

ابزار و مواد: مقوا، مقوا رنگي، عكس دلخواه، ابزارنقاشي، وسايل تزييني در صورتن ياز،قيچي، چسب

فضاي آموزشي: کلاس

نوع فعالیت: فردي، گروه كوچك يا گروه بزرگ

زمان فعاليت :يك جلسه

نوع ا رز شيابي: فرايندي و پاياني

مراحل اجرا:

1 -1 از دانش آموزان بخواهيد ابتدا عكس را از قسمت پشت روي مقواي رنگي گذاشته علامت بزنند به طوريكه دور تادور حاشيه يكسان داشته باشيم.

2 -2 سپس عكس را برداشته و از روي علامت برش بزنند.

3 -3 حالا يك مقواي رنگي تو خالي داريم كه دانش آموزان مي توانند دور آن را به شكل دلخواه، برش يزنند،نقاشي وتزيين كنند. تزيينات قاب را ميتوان از طريق روشهاي اموخته شده در سالهاي قبل مانند چاپ – استفاده از مچاله ها – كولاژ كاغذ ومقوا يا مواد طبيعي – نقاشي يا چسباندن عكسهاي مختلف تزيين كنند.در اين مرحله قاب ما آماده است. (نوع طراحي- تزيين وروش استفاده از ابزار ومواد حايز اهميت است و ميزان خلاقيت كودك را نشان ميدهد.)

4 -4 براي نصب عكس در قاب هم ميتوان عكس را از پشت به قاب چسباند ويايك مقواي ديگر پشت قاب گذاشته از سه طرف چسبانده واز بالاي ان باز باشد (براي گذاشتن ودر آوردن عكس )

5 -5 قبل از چسباندن مقواي پشت قاب ميتوان يك زرورق يا نايلون از پشت به قاب چسبانده وبعد مقوا را بچسبانند اين كار باعث ميشود عكس تميزتر بماند در واقع زرورق يا نايلون به جاي شيشه از عكس محافظت ميكند.

6 -6 در پايان کارها را به نمايش گذاشته ودر مورد انها صحبت وگقتگو كرده ودر اخر نظر خود را در پوشه كار بنويسيم.


 

جدول فعالیت های نقاشی در پایه ی ششم

عنوان

فعالیت یاد گیری

نقاشی با موضوع معین

-        نقاشی از آداب و رسوم و فرهنگ ملی و محلی

-  نقاشی از حضور انسان در بناهای میراث فرهنگی

نقاشی برای قصه

نقاشی صحنه های مختلف قصه برای تهیه کتاب (فردی)

طراحی

طراحی ساده اشیاء و طبیعت از روی مدل واقعی

رنگ ها

ترکیب رنگ ها و ساختن طیف های مختلف از یک رنگ