انواع روش هاي آموزش انشاء دردوره ي ابتدايي
انواع روش هاي آموزش انشاء دردوره ي ابتدايي
1-تكميل قصه وخلاصه نويسي قصه :دراين روش معلّم قصه هايي را براي دانش آموزان مي خواند وفراگيران خلاصه آن رامي نويسند.يا معلّم يك قصه رادر جايي متوقف مي كندودراوج قصه از دانش آموزان مي خواهدبقيه داستان را بنويسنديا بتوانند به طور شفاهي بقيه داستان رابيان كنند.
2-تهيّه تابلو انشاءدر كلاس : براي اين روش معلّم در كلاس يك كاغذبرقي بزرگ خط كشي شده به طوري كه فراگيران بتوانندروي آن بنويسندو روي ديوارنصب مي كنند.از شاگردان مي خواهد هرروز صبح يابعد ازظهر كه به مدرسه مي آيند جمله ي زيبايي را كه از كسي شنيده اند،يادرجايي خوانده انديا احياناً خودشان جمله ا ي زيبا به ذهنشان رسيده،بنويسند.معلّم مجالي فراهم مي كند تا هر كس كه اين جملات را نوشته آن هارابسط بدهدبه گونه اي كه درهيئت يك نوشته در آيد.
3-پانتوميم :پانتوميم نوعي لال بازي است كه مفهوم را بوسيله حركت القا مي كند.اين روش براي بچّه ها بسيارخوشايند وزيباست چون يك فضاي بازي هم درست مي كند.دراين روش معلّم ازكسي مي خواهد واردكلاس بشود،يك پانتوميم اجرابكند وبعد بچّه هاآن پانتوميم رابنويسند.يا توسط يكي ازشاگردان پانتوميم اجرا وبقيّه در باره ي آن بنويسند.
4- كتاب كلاس : معلّم دفتري تهيّه وآن را به عنوان كتاب كلاس يا كتاب همه ي دانش آموزان يا كتاب تازه ها نام گذاري مي كند.اين كار به دو روش صورت مي گيرد.
روش اول :معلّم دفتررادراختياراولين دانش آموزمي گذارد تا آن را چندين روز به خانه ببردواجازه دارد تا 5صفحه درآن بنويسد.دراين پنج صفحه كه اوانتخاب مي كنداجازه دارد يك بخش راخودش بنويسد.قسمت هاي ديگررا پدرومادريا افرادديگر خانواده بنويسند.مي تواند يك صفحه را نقّاشي كند.بعد ازاتمام كار دانش آموز دفتر را به مدرسه مي آورد ودراختيار معلّم خودش مي گذارد.معلّم بعد از مشاهده كارش دراختياردانش آموز دومي قرار مي دهدتا ضمن مطالعه نوشته ها و فعّاليّت هاي همكلاسانش آن هم در مدّت چند روزي كه دراختيار دارد پنج صفحه ي مربوط به خود را بنويسيد.اين كار تا آخرين نفر كلاس ادامه مي يابد.
روش دوم :درروش دوم خود معلّم چندفعّاليّت در چند صفحه ي دفتربراي فراگيران در نظر مي گيرد.به طوري كه آن چند فعّاليّت براي همه ي دانش آموزان مشترك مي باشدوروش ،دراختيارقرار گرفتن دفتر براي فراگيران مانند روش اول مي باشد.اين دفتر چند حسن دارد:
الف) دانش آموزان دركلاس از اطلاعات هم ديگر استفاده مي كنند.ب) نوعي آگاهي در مورداحساسات فرزندان به اولياء مي دهد.ج) نوعي رقابت ايجاد مي كند وهر كس سعي مي كند زيبا ترين خط را به كار ببرد بهترين نقّاشي را آن جا عرضه كند وبهترين نوشته ها را بنويسد.
5- روزنامه در كلاس : گاهي معلّم روزنامه يا كتابي را به كلاس مي آورد.فراگيران مي خواهند بهترين مطلب آن را انتخاب ودليل انتخاب خودشان را مطرح كنندونقد اين نوشته در كلاس صورت مي گيرد وبعد دانش آموزان نقد را مي نويسند يا در رابطه با مطلب انتخابي انشاء مي نويسند.
6- حدس بزنيد : دراين فعّاليّت ،معلّم حالتي خاص به خود مي گيرد به طوري كه خيلي خوشحال يا با حالت ناراحتي وارد كلاس مي شود.از فراگيران مي خواهد دليل حالت خوشحالي يا ناراحتي اورا بنويسند.يا معلّم مي گويد :دانش آموزان ،همين حالا مرا براي يك كاري خواسته اند وبايدچند دقيقه اي از كلاس شمادور باشم.در اين چنددقيقه كه من در كلاس نيستم شما فكر كنيد كه ممكن است مرا براي چه كارمهمي خواسته اند .درباره ي آن بنويسيد.
7- همراه دانش آموزان : معلّم انتخاب موضوع را به خود بچّه ها واگذار مي كند.در اين روش معلّم به همراه بچّه ها در رابطه با موضوع مي نويسد وهنگام قرائت انشاء در كلاس ،معلّم در نوبت خودش، انشاي خود را مي خواند.
8- انشاء دسته جمعي : در اين فعّاليّت معلّم دانش آموزان را به چند گروه مساوي تقسيم مي كند(درصورتي اگر افراد گروه زياد باشند بهتر است) هر يك از افراد گروه در رابطه با موضوع يك يا چند جمله مي گويند ومي نويسندوپس ازپس وپيش كردن جملات موضوع جملات يك انشاي كامل مي شود.(تكنيك همياري)
9- روش سخنراني : در اين روش معلّم موضوع مورد علاقه ي دانش آموزان را روي تابلوآموزشي مي نويسد.از فراگيران مي خواهد چند دقيقه(زمان توسط معلّم تعيين مي شود)درباره ي موضوع فكر كنند.بعد از مدّت تعيين شده شاگردان يكي يكي وبه نوبت در پاي تابلو براي دانش آموزان ديگر كلاس صحبت كنند.
10- مقاله نويسي : معلّم دراين فعّاليّت با استفاده از مقاطع تاريخي وبخصوص مناسبت ها ازجمله هواي پاك،روزدرختكاري و...دانش آموزان را به نوشتن مقاله وادار مي كند.
11- طرح روزمطلوب : در اين روش معلّم از فراگيران مي خواهد در رابطه با آن چه در يك روزمطلوب يا بهترين روزبرايشان اتّفاق افتاده است،بيانديشندوبا استفاده ازتفكر،تخيلات وتصورات خود بنويسند مانند رفتن شاگردان به گردش تفريحي يا هر اتّفاق خوشايندي كه براي آن ها پيش مي آيد.
12- دقّت در مشاهده : اين فعّاليّت آموزشي انشاء را از چارچوب كلاس ومدرسه خارج مي كند.مانند بردن شاگردان به دامن طبيعت وهمچنين طبيعت داخل روستا يا شهر ..دراين روش معلّم از شاگردان مي خواهد در رابطه با آنچه مشاهده مي كنند انشايي بنويسند. براي مثال معلّم از شاگردان بخواهد در راه برگشت از مدرسه به خانه يا برعكس هر چيزي كه به نظرشان جالب است در باره ي آن بنويسند.
13- گزارش نويسي : در اين روش مي توان از فعّاليّت هاي مربوط به دروس اجتماعي مانند نوشتن در رابطه با آداب ورسوم مردم روستا يا شهر محلّ زندگي دانش آموز همچنين فعّاليّت هاي مربوط به علوم تجربي مانند فوايد شخم زدن و... بهره جست.
14: خاطره نويسي : در اين فعّاليّت معلّم از فراگيران درخواست مي كند كه خاطرات خود را بنويسند.
15- نامه نويسي : در اين فعّاليّت نوشتن نامه هاي دوستانه واداري،نوشتن كارت هاي تبريك وتسليت و...با دانش آموزان كار مي شود.
