مشخصات طرح درس

 

کتاب :ریاضی    پایه:ششم            درس:حل مسئله فصل یک                     صفحه11-10            زمان:50دقیقه                                          تعداد دانش آموزان:38نفر

دبستان امین سارانی شیفت (ب)                           نام آموزگار:اعظم کیقبادی

 

ابزار ووسایل کمک آموزشی

 

کتاب ریاضی ششم-کاغذ رنگی وسفید-مدادرنگی-قیچی-کیک گرد-خط کش-پرگار-نخ ضخیم-گالن 20لیتری ویاوسیله مشابه مقداری آب-خمیربازی-چوب کبریت دوبسته

 

 

هدف کلی درس

 

آشنایی دانش آموزان با روش حل مسئله از طریق راهبرد رسم شکل

 

 

هدف های رفتاری

انتظار می رود در پایان تدریس:این درس دانش آموزان بتوانند:

1-با انتخاب راهبرد رسم شکل بتوانند مسئله را حل نمایند.

2-راه های حل مسئله را برای رسیدن به پاسخ مناسب،مرحله به مرحله طی نمایند.

3-کاربرد رسم شکل ومنحصرا استفاده ازرسم نماد اشکال در این راهبرد را درک نمایند.

4-بتوانند با استفاده از اشیاءساده و قابل دسترس به صورت نمادی ودست ورزی این راهبرد را انجام دهند

5-فهم ودرک درستی از خواندن مسئله پیدا کنند.

6-بتوانند داده ها یا معلوم ها ی مسئله ها را تشخیص دهند.

7-بتوانند قسمت مجهول مسئله ها را تشخیص دهند.

8-مسئله های ریاضی را در واقع بخشی از پیچیدگی های روزمره زندگی خود بدانند که در صدد حل آن از طریق راهبردهای ریاضی باشد.

9-بتوانند بعضی از مسئله ها بدون استفاده از اعداد وتکنیک با رسم شکل ودست ورزی به راحتی حل نمایند.

 

روش های تدریس

روش اکتشافی-روش مشارکتی وگروهی-روش کلامی،تصویری ودستی-روش پرسش وپاسخ

زمان

فعالیت های قبل از تدریس

1-شروع با نام خدا وسلام واحوال پرسی

2-حضور وغیاب

3-رسیدگی به وضعیت جسمانی وروانی دانش آموزان

4-بررسی تکالیف دانش آموزان

5 دقیقه

 

ارزشیابی تشخیصی

سوالاتی از دروس قبل به ویزه نمایش اعداد کسری با رسم شکل وتقسیم یک واحد به قسمت های مساوی می پرسیم

5 دقیقه

 

ایجاد انگیزه ونحوه ارائه تدریس

آموزش کلامی:

دانش آموز عزیز:دروسط هر فصل کتاب ریاضی ششم دوصفحه حل مسئله باروش و راهبردهای متفاوتی گنجانده شده تا روش های حل مسئله را با کمک هم به خوبی یاد بگیریم وبتوانیم سایر مسائلی که در زندگی مان با آن مواجه می شویم به راحتی حل نماییم

برای این که بتوانیم هر مسئله ای را به راحتی پاسخ مناسب بدهیم باید5مرحله کار انجام دهیم:

1-مسئله را کامل بخوانیم ودرک درست فهم معنا داری از آن کسب نماییم.

2-معلوم ها یا داده ها ی یک مسئله را تشخیص و به طور خلاصه و منظم یادداشت نماییم.

3-مجهول یک مسئله را تشخیص و منظم یادداشت وجلوی آن علامت؟بگذلریم.

4-برای حل مسئله  روش یا راهبرد مناسب،انتخاب وبا کمک آن مسئله را حل نماییم.

5-بازگشت به عقب داشته باشیم ودرستی یا نادرستی پاسخ ها را مشخص نماییم.

ایجاد انگیزه:

بعضی از پدر بزرگ ها و پدران شما کشاورزند گاهی برای این که آنها بخواهند یک قطعه از زمین کشاورزی را قسمت بندی نماید ومحصولات متنوع و پر بازده ای از کشاورزی در آن کشت کند ابتدا برای درستی و پیش بینی ملزومات ومقدمات آن به جای روی زمین ،شکل آن را روی کاغذ یا خاک مسطح طراحی وبرای کشت هر محصول تقسیم می کند وبراساس این نقشه زمینش را کشت می نماید در ریاضی ما هم می توانیم بعضی از مسئله ها را بدون استفاده از اعداد وتکنیک،فقط با رسم شکل که ساده ترین وبهترین راهبرد حل مسئله می باشد حل نماییم.

 

مسئله1:

مسئله را یک بار یکی از دانش آموزان بلند می خواند ومعلم توضیحات لازم رابرای درک بهتر مسئله ارائه می دهد و5مرحله ذکر شده را ابتدا به صورت دست دوزی وبعد تصویری به شرح ذیل توسط دانش آموزان انجام می دهند.

 

دست ورزی:

 

بعدا از طی نمودن مراحل ذکر شده دانش آموزان را به حیاط مدرسه می بلریم اگر داخل کلاس جایی بود داخل کلاس،دانش آموزان در گروههای خود یک مستطیل به عنوان نماد زمین کشاورزی علی آقا از وسط نصف کنند وبه دوقسمت مساوی تقسیم می نمایند ونیمی را به عنوان نماد کشت گندم نارنجی می کنند ونصف باقی مانده را به همین روش سه قسمت مساوی تقسیم که یک قسمت زرد(نمادجو)قسمت دوم سبز پررنگ (نماد یونجه) با گچ رنگ می زننددر پایان می خواهیم قطعه های گندم و جو ویونجه را به اندازه قطعه سبزی تقسیم بزنند وهمه ی قطعه ها را بشمارند تا پاسخ را خودشان کشف نمایند.

مسئله2:

به روش مسئله قبلی مراحل ابتدایی را طی می نماییم.با این تفاوت که این مسئله به دوروش حل می نماییم وباطرح این سوال-که آیا می توانیم یک سوم قرص نانی رابه فاطمه(نماد کارگر اول) ویک چهارم از همان نان به مریم (نماد کارگر دوم)بدهیم؟چالش ایجاد می کنیم؟

 

دست ورزی:

 

روش اول:از دانش آموزان می خواهیم یک کیک گرد را به سه قسمت مساوی برش بزنند ویک قسمت را فاطمه بخورد.در ادامه باطرح این پرسش که حالا یک چهارم از کیک را می خواهیم به مریم بدهیم ولی قسمتی از آن را فاطمه خورده است؟(واحد کامل نیست).پس چگونه باقیمانده نان را به یک چهارم تقسیم کنیم؟(مرحله چالش واکتشاف)

ضمن توجه به پاسخ های دانش آموزان ،راهنمایی می نماییم که دوقسمت باقیمانده را جداگانه به چهار قسمت مساوی تقسیم کنند و دوقسمت باقیمانده را به مریم بدهند وبه جای یک چهارم قسمت اول که رضاخورده بود ،یکم قسمت دیگر از قسمت های باقیمانده به مریم بدهند تا به مریم سه قسمت از دوازده قسمت کل کیک برسد.

روش دوم:کیک را به دوازده قسمت مساوی تقسیم می نمایند وچهار قسمت به فاطمه و سه قسمت به علی بدهند.با استفاده از کسرهای مساوی-مرحله درک انتزاعی

تصویری:

از دانش آموزان می خواهیم این بار به کمک پرگار دوتا دایره در کتاب رسم نمایند وهردو روش بالا را مرحله به مرحله به روی هر کدام از دایره ها بات رنگ های متنوع انجام دهند.

مسئله 3:

مراحل مقدماتی روش حل مسئله مانند قبل تکرار نمایند

 

دست ورزی:

 

دیواره بیرونی گالن بیست لیتری سفید رنگ یا وسایل مشابه را دانش آموزان به دونیمه با رسم خط قسمت کنند وتا نیمه آب بریزند(به عنوان نماد باک ماشین و22لیتر بنزین)در ادامه-باطرح این پرسش که اگر همین مقدار دوباره آب بریزیم گنچایش این ظرف چقدر است؟نیمه دیگر ظرف را پر آب می نمایند تا مجهول را از روش اکتشاف معلوم کنند.

تصویری:

با رسم مستطیل (نمادپاک)آن را با خط کش  به دوقسمت مساوی تقسیم ونیمی را سرخ رنگ (نماد 22لیتر بنرین )می نمایند وبا رنگ کردن نیمه دوم واز روش پرسش و پاسخ پی به حل مسئله می برند.

مسئله 10ص11:

در این مسئله توجه دانش آموزان را به راهبرد رسم شکل و به نماد جلب می نماییم

این مسئله هم از دو روش حل می شود

دست ورزی:

روش اول: با مقداری خمیر بازی ،بیست گلوله کوچک (نماد گاو یا مرغ)می سازند اگر گلوله ها را مرغ فرض کنند روی هر گلوله دوعدد چوب کبریت (نماد پا)فرو می کنند که در مجموع به 40پا برسد.از آنها می خواهیم اختلاف پاهای مرغ را با کل پاها  محاسبه نمایند وحاصل را باکمک چوب کبریت به هرمرغ دوپای دیگر اضافه کنند تاهر مرغ چهار پا وتبدیل به گاو شود در پایان می خواهیم تعداد مرغ و گاوها را خودشان کشف نمایند.

روش دوم:اگر گلوله ها را گاو فرض نمایند باید به هر گلوله چهار چوب کبریت فرو نمایند تا تبدیل به گاو شوند وعدد حاصل اختلاف مجموع پاهای گاو با کل پاها را باید از پاهای هر گاو دوتا کم کنیم تا به مرغ تبدیل شوند.

تصویری:

در آموزش این روش به جای گاو یا مرغ از نماد کردی با دوشاخک(مرغ)و چهار شاخک(گاو) رسم می کنند وهمه مراحل بالا را به هر دو روش انجام دهند تا تثبیت یادگیری ایجاد گردد

مشئله2ص11:

مسئله را می خوانند ومعلوم و مجهول آن را مشخص می نمایند.

 

دست ورزی:

 

نخ ضخیمی را از روش تازدن به سه قسمت مساوی تقسیم ومحل هرتار گره می زنند(فاصله بین دو گره نماد 40کیلومتر راه)اگر دانش آموز دوقسمت را روی هم تا بزند می تواند مقدار مجهول را کشف نماید.

 

تصویری:

 

باکمک متر یک خط راست 12 سانتی داخل حیاط مدرسه یا کلاس رسم نمایند وبه سه قسمت تقسیم نمایند(هر قسمت نماد40کیلومتر راه).وقتی از نقطه صفر تا پایان قسمت اول یک بردار واز ابتدای قسمت دوم انتهای آن دومین بردار را رسم نماید به راحتی پی به حل مسئله می برند.

 

 

35 دقیقه

 

ارزشیابی پایانی

متناسب با زمان باقیمانده،مسئله هایی خارج از کتاب جهت تشخیص یادگیری دانش آموزان مطرح می نماییم و از آنان می خوااهیم با راهبرد رسم شکل حل نمایند

 

4دقیقه

تکلیف پایانی

 

از آنان می خواهیم تمرین های مربوط به حل مسئله در کتاب کار(دست ورزی) را،از طزیق راهبرد رسم شکل در منزل حل نمایند.

 

ادقیقه